Sinh ra trên đất Thủ – Thủ Dầu Một (Bình Dương), trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, Trung tướng Lưu Phước Lượng mang trong mình dòng máu kiên trung của dân tộc.
Mẹ ông là cháu cố của Thủ Khoa Huân – Nguyễn Hữu Huân (1830–1875), nhà nho yêu nước nổi tiếng Nam Kỳ cuối thế kỷ XIX.
Thủ Khoa Huân ba lần lãnh đạo nghĩa quân khởi nghĩa chống Pháp và cuối cùng hiên ngang hy sinh trên pháp trường Mỹ Tịnh An.
Trên đường ra pháp trường, ông ngâm bài thơ tuyệt mệnh: Hữu chí nan thân, không uổng bách niên chiêu vật nghị/
Tuy công bất tựu, diệc tương nhất tử báo quân ân (Tạm dịch: Việc lớn không thành, báo chúa cũng đành liều một chết.
Lòng ngay khó tỏ, miệng đời luống để luận trăm năm).
Câu thơ ấy khẳng định khí phách hiên ngang, lòng trung nghĩa sắt son của tiền nhân. Chính dòng máu ấy đã gieo vào tâm hồn cậu bé Lưu Phước Lượng hạt mầm của lòng yêu nước.
Mật mã lòng yêu nước
Tuổi thơ của cậu học trò Lưu Phước Lượng gắn với mái trường Minh Tâm, nơi những trang vở còn thơm mùi giấy mới.
Nhưng rồi có một ngày, cậu gấp lại tập sách, bước chân ra con đường đất đỏ, ánh mắt hướng về phía chiến khu – nơi cha cậu,
một cán bộ cách mạng kiên trung, đang sống giữa nơi bom rơi, đạn nổ.
Hình ảnh người cha giữa chiến khu không chỉ là dáng hình của ruột thịt, mà còn là bóng dáng của một tráng sĩ giữa chiến trường.Cha chính là thần tượng trong tâm trí cậu bé Lưu Phước Lượng. Giữa khói lửa, dáng đứng ấy gợi nhớ những câu thơ bất hủ của Quang Dũng:
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc,
Chiến trường đi chẳng tiếc đời trai.”
Cha vừa là hiện thân của sự kiên cường, vừa là bóng dáng của một lý tưởng. Và với Lưu Phước Lượng, gặp cha chính là gặp cách mạng, đi theo cha cũng là đi theo con đường mà cha cậu đang dấn thân giải phóng miền Nam ,thống nhất đất nước . Đó không chỉ là chuyến đi tìm cha, mà còn là hành trình của tuổi trẻ ‘Xẻ dọc Trường sơn đi cứu nước -Mà lòng phơi phới dậy tương lai.”
Khoảnh khắc gặp cha trong gian nhà lá giữa rừng đã định hình cả một cuộc đời.
Cậu học trò đất Thủ đã rời trang sách học trò, giã biệt trường xưa ,khoác ba lô, hóa thân thành anh giải phóng quân.Từ đó mở ra hành trình gần sáu thập niên hiến dâng cho Tổ quốc – một hành trình được viết bằng mồ hôi, máu và lòng trung nghĩa.
Mật mã của cuộc chiến tranh
Từ tuổi mười bảy, chiến sĩ giải phóng quân Lưu Phước Lượng đã bước vào những trận đánh ác liệt. Ông đã từng vào sinh ra tử, chứng kiến biết bao đồng đội ngã xuống nơi chiến trường. Từng được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, trực tiếp tham gia hai đợt chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968, trận Kà Tum (Bắc Tây Ninh)…
Rất nhiều lần bị thương, rất nhiều lần bom vùi ,máu đổ nhưng ông vẫn kiên cường cõng máy, khắc phục mọi khó khăn, bảo đảm thông tin liên lạc kịp thời, chính xác, bí mật, an toàn trong mọi tình huống, và cũng chính tay ông đã nhiều lần chôn cất các đồng chí của mình, để lại trong lòng ông những vết thương không bao giờ liền sẹo. Nỗi đau ấy còn kéo dài suốt những năm tháng ông làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia, khi ông tận mắt thấy biết bao chiến sĩ hy sinh để giữ vững biên giới Tây Nam và giúp bạn ổn định đất nước.
Đó là mật mã của cuộc chiến tranh – mật mã mà ông giải bằng ý chí kiên gan:
chiến tranh không chỉ là súng đạn, mà còn là sự thử thách của lòng yêu nước, của tình đồng chí, đồng đội đến tận cùng.
Mật mã của xây dựng lực lượng
Trong thời bình, ông lần lượt đảm trách các cương vị quan trọng: Phó Sư đoàn trưởng về chính trị, Bí thư Đảng ủy Sư đoàn 5; Phó Tư lệnh Chính trị Quân đoàn 4; Phó Tư lệnh Chính trị Quân khu 9.
Ở đâu, ông cũng để lại dấu ấn trong việc xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, gắn bó địa bàn – góp phần đưa Sư đoàn 5 trở thành đơn vị Anh hùng, Quân đoàn 4 và Quân khu 9 thành lực lượng nòng cốt phía Nam.
Mật mã của nghĩa tình đồng đội
Trong những năm tháng bình yên, Trung tướng Lưu Phước Lượng không chọn sự lặng lẽ nghỉ ngơi, mà tiếp tục dấn thân bằng một hành trình khác – hành trình nghĩa tình.
Cùng với các đồng đội sáng lập lên Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ,Và với cương vị Trưởng ban cố vấn ,Trưởng ban liên lạc sư 5. Ông cùng các đồng chí cuả mình đi khắp nơi để vận động xã hội, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, trao hơi ấm và nụ cười cho thương bệnh binh, nâng niu từng bước chân tuổi già của những Bà mẹ Việt Nam anh hùng.Xây dựng nên các công trình ghi công,nhớ ơn và tri ân những anh hùng đã hi sinh vì Tổ quốc, Ông đã thắp lửa cho những ngọn nến thiêng cháy mãi trong lòng hậu thế.
Đó chính là mật mã của nghĩa tình – một lời thề không ai bị bỏ lại phía sau, để đồng đội còn sống và những anh hùng đã ngã xuống cùng chung nhịp thở trong trái tim dân tộc.
Mật mã của thời bình
Trên cương vị Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, ông góp phần ổn định an ninh,chính trị, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân vùng đồng bằng sông Cửu Long.Ông thường xuyên đi cơ sở, tháo gỡ khó khăn cho địa phương, khơi thông nguồn lực xây dựng hạ tầng, giảm nghèo bền vững.
Khi đại dịch COVID-19 bùng phát, ông lại vận động cứu trợ, kết nối nguồn lực hỗ trợ nhân dân và tuyến đầu.Đó là minh chứng rằng người lính trong hòa bình vẫn phải dấn thân, xông pha trong những trận chiến không tiếng súng.
Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” mà Trung tướng Lưu Phước Lượng được Bộ quốc phòng đề nghị trao tặng là sự ghi nhận xứng đáng cho gần sáu thập niên cống hiến.Nó khẳng định rằng sự hy sinh, mồ hôi và trí tuệ của những người lính năm xưa không bao giờ bị lãng quên,đồng thời mang lại niềm tự hào lớn lao cho gia đình, đồng đội và quê hương.
Trong thời bình, giá trị ấy càng thêm sáng ngời. Danh hiệu “Anh hùng” trở thành biểu tượng truyền cảm hứng cho thế hệ hôm nay và mai sau: hãy biết trân trọng hòa bình, bởi đó là thành quả từ máu xương cha anh; và hãy tiếp bước bằng trí tuệ, sức trẻ, khát vọng dựng xây.
Danh hiệu ấy chính là chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những hy sinh không thể đo đếm của thế hệ đi trước và những nỗ lực vươn lên của thế hệ hôm nay trong kỷ nguyên mới.
Nó là thông điệp mạnh mẽ: Hòa bình, độc lập và tự do hôm nay được đánh đổi bằng máu và nước mắt ngày hôm qua – và trách nhiệm dựng xây ngày mai thuộc về chúng ta.
Ngày 1-7 năm Ất tị 2025
NSND-Đạo diễn Lê Thụy
Hội hỗ trợ gia đình Liệt sĩ TP.HCM
