Cùng sinh hoạt tại nhà Văn hoá Thanh niên TP Hồ Chí Minh (số 4 Duy Tân nay là Phạm Ngọc Thạch) khi thành phố Sài Gòn vừa giải phóng (30/4/1975), đối với tôi nhạc sĩ Nguyễn Văn Hiên là một người lao động nghệ thuật phi thường và các đứa con tinh thần của anh có sức sống kỳ diệu.
MỘT
Sức lao động nghệ thuật phi thường không chỉ bới gia tài tác phẩm âm nhạc đồ sộ của anh (hơn 2000 ca khúc) mà còn ở chỗ, dù có thăng trầm bao nhiêu kể cả “nhân tình thế thái“ và sức khoẻ, không cản nổi bước anh đi. Dường như thời gian, không gian chẳng là gì cả với Nguyễn Văn Hiên. Khi thành phố mới giải phóng, Nguyễn Văn Hiên truyền lửa cho thế hệ trẻ theo cách của anh. Nguyễn Văn Hiên vào trường học, cả lớp mẫu giáo “lắng nghe, thấu hiểu đối tượng để cho ra đời “Em đi học nhạc“ ”Hổng dám đâu“… Trước làn sóng nhạc ngoại, để giữ bản sắc văn hoá dân tộc, Nguyễn Văn Hiên (NVH)
tham gia nhóm nhạc “Những người bạn“ tập hợp những nhạc sĩ tên tuổi như: Trịnh Công Sơn, Trần Long Ẩn, Tôn Thất Lập, Thanh Tùng, Nguyễn Ngọc Thiện, Từ Huy kịp thời cho ra đời những ca khúc mang âm hưởng vừa hiện đại vừa truyền thống. Ca khúc “Xa vắng“ của NVH được giới trẻ yêu thích không chỉ do nhạc điệu mà còn ở ca từ gần gụi với người Việt.
Sức sống kỳ diệu của những đứa con tinh thần của NVH không chỉ ở tiêu chí các ca khúc “đi cùng năm tháng“ mà còn ở sự lan toả về “một thời để nhớ“ trong ký ức của nhiều thế hệ. Sách giảng dạy chuyên ngành âm nhạc và cả sách giáo khoa đã chọn các tác phẩm của NVH để giáo dục kiến thức nền tảng.
Không chỉ thế, NVH còn sáng tác tình khúc. Những ca khúc về tình yêu lứa đôi của NVH không chiếm đa số trong gia tài âm nhạc của anh nhưng đều có nét biểu cảm riêng gây ấn tượng sâu sắc. Đó là album 11 ca khúc “Chiều nhớ em”; “Heo may hò hẹn “ …
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hiên có bàn chân ngàn dặm không biết mỏi, có trái tim trào dâng cảm xúc không cạn và có bộ óc tỉnh táo, nhạy cảm không ngừng sáng tạo.
HAI
Đối với đề tài Bảo vệ Tổ quốc nói chung và tri ân những người có công với đất nước nói riêng, NS NVH luôn dành vị trí trang trọng trong tình cảm và sáng tác của anh. Những chuyến đi về nơi chiến trường xưa, biên giới hải đảo hay đơn vị bộ đội, TNXP đều tạo nguồn cảm hứng sáng tạo vô bờ của nhạc sĩ.
Năm 2012, NVH ra thăm quần đảo Trường Sa. 9 ngày lênh đênh trên đại dương, trải qua biết bao sóng gió, “mục sở thị” cuộc sống của người lính biển, mạch nguồn cảm xúc như “dòng sông cuộn chảy“ trong tâm hồn người nhạc sĩ tài hoa. Kết thúc chuyến đi, NVH cho ra đời hơn 20 ca khúc, ca khúc nào cũng có nét riêng. Đó không chỉ là bức tranh toàn cảnh về cuộc sống và tình cảm của người lính đảo mà còn là sự tri ân, ngưỡng mộ và sự sẻ chia của nhân dân đối với những người con ưu tú đang trụ bám nơi “đầu sóng ngọn gió “canh giữ, bảo vệ sự bình yên và trọn vẹn biển trời thiêng liêng của tổ quốc.
Đồng hành cùng Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ TPHCM (HTGĐLS TP HCM ) gần 5 năm nay, mỗi chuyến đi NS NVH đều có ca khúc với nét riêng không lẫn vào đâu được. Cùng các chiến sĩ thiện nguyện trở về Chiến khu D (Đồng Nai) NVH có ca khúc “Bài ca thiện nguyện” ”Có một thời như thế“ (phổ thơ TTT).
Trong đó ca khúc “Bài ca thiện nguyện“ được nhiều tổ chức hội (Hội HTGĐLS) chọn làm ca khúc “hội ca”. Thăm Sư đoàn 5 đóng quân trên đất Tây Ninh, chứng kiến những chiến sĩ áo xanh tại TP.HCM “ chống dịch cứu dân “ trong đại dịch Covid 19, NVH có chùm ca khúc “Hành khúc Sư đoàn 5” “Thân thương lính Cụ Hồ “…
Đặc biệt, nhiều lần trở lại Long Khốt, chiến trường xưa của Sư đoàn 5, trước bia đá ghi danh hơn 7000 liệt sĩ, NS NVH đã sáng tác nhiều ca khúc “chạm tới trái tim“. Anh xuất bản riêng một tập về Long Khốt; trong đó có ca khúc được nhiều ca sĩ và đoàn văn công, nghệ thuật sử dụng như: Linh thiêng Long Khốt, Long Khốt nồng nàn men say (phổ thơ TTT)…
Tây Nguyên là mảnh đất giàu cảm hứng sáng tạo với NS NVH. Anh có nhiều tác phẩm đi vào lòng người như: Tháng Tư Tây Nguyên (phổ thơ TTT); Tây Nguyên ơi (phổ thơ Đan Hà)…
Sự kết hợp hài hoà ấy đã tạo nên một “ NS NVH “ tài hoa, kỳ diệu, cháy hết mình với người, với đời.
TP HCM 4-2025
Đại tá nhà thơ
TRẦN THẾ TUYỂN
