Có những nơi không cần đến báo cáo, người ta vẫn nhìn thấy rõ một xã hội đang vận hành ra sao. Bệnh viện là một nơi như thế.
Những ngày này, tôi vừa
đi qua những hành lang đông đúc ở Bệnh viện Quân y 175, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, rồi trở về Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu. Ở đâu cũng là những dòng người nối dài. Không cần hỏi, cũng biết: hệ thống đang chịu áp lực lớn.
Nhưng nếu chỉ dừng lại ở hai chữ “quá tải”, e rằng chưa đủ.
Đằng sau sự quá tải ấy là nhiều lớp nguyên nhân đan xen. Dân số tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của hạ tầng y tế. Tuổi thọ kéo dài, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày một lớn. Và quan trọng hơn, niềm tin của người dân vẫn dồn về những bệnh viện tuyến trên – nơi họ nghĩ là có cơ hội chữa trị tốt hơn.
Thế là những dòng người lặng lẽ tìm đến.
Không ai muốn đi xa, không ai muốn chen chúc, càng không ai muốn chờ đợi. Nhưng khi sức khỏe bị đe dọa, con người buộc phải lựa chọn nơi họ tin tưởng nhất. Sự “quá tải” vì thế không chỉ là câu chuyện của bệnh viện, mà còn là câu chuyện của niềm tin.
Ở một góc nhìn khác, ta cũng thấy những nỗ lực không thể phủ nhận. Những tòa nhà mới mọc lên. Trang thiết bị ngày càng hiện đại. Đội ngũ thầy thuốc ngày càng được đào tạo bài bản. Ngành y không đứng yên.
Nhưng nhu cầu của xã hội thì đi nhanh hơn.
Giữa khoảng cách ấy, người thầy thuốc trở thành điểm tựa mong manh nhất. Họ làm việc trong áp lực lớn, đối diện với hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày. Có thể họ không đủ thời gian để nói một lời trọn vẹn, nhưng không có nghĩa là họ thiếu đi sự tận tâm. Đôi khi, sự vội vàng chỉ là hệ quả của một guồng quay quá chật.
Và người bệnh, dù mệt mỏi, vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Sự chờ đợi ấy không chỉ vì bệnh tật, mà còn vì hy vọng.
Tôi ngồi bên giường bệnh của mẹ – một người mẹ liệt sĩ đã đi gần trọn một thế kỷ đời người. Bà không hiểu những câu chuyện lớn lao về hệ thống, về chính sách. Điều bà cần chỉ đơn giản là được chăm sóc, được lắng nghe.
Chính từ những nhu cầu giản dị ấy, ta hiểu rằng: mọi cải cách, nếu có, cũng nên bắt đầu từ con người.
Đứng dưới chân tượng Hải Thượng Lãn Ông, tôi chợt nghĩ: y học, suy cho cùng, không chỉ là khoa học, mà còn là đạo lý. Một nền y tế không chỉ được đo bằng số lượng bệnh viện hay máy móc hiện đại, mà còn bằng cách nó đối xử với từng bệnh nhân cụ thể.
Điều đáng suy nghĩ là, dù đã có những bước phát triển vượt bậc, các cơ sở y tế vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Tôi tìm hiểu thêm và nhận ra một thực tế: sự phát triển của dân số và hệ thống bệnh viện chưa tương xứng. Nếu như năm 1955, dân số cả nước chưa đầy ba mươi triệu người, thì đến năm 2026 đã vượt hơn một trăm triệu. Trong khi đó, số lượng bệnh viện trên toàn quốc hiện khoảng một nghìn sáu trăm, trong đó gần bốn trăm là bệnh viện tư nhân.
Một hệ thống y tế lý tưởng có thể còn ở phía trước. Nhưng trên hành trình ấy, điều không thể thiếu là sự cân bằng giữa hiệu quả và lòng nhân ái.
Bởi suy cho cùng, bệnh viện không chỉ là nơi chữa bệnh.
Đó còn là nơi con người đặt niềm tin vào con người.
Ngày 13 tháng 4 năm 2026
TRẦN THẾ TUYỂN
