Mẹ VNAH Trần Thị Nuôi, sinh năm 1920, ngụ ấp 5 A, xã Lộc Tấn, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước có 5 người con thì 3 con là liệt sĩ.
Bước qua tuổi 100, Mẹ VNAH Trần Thị Nuôi rất yếu, phải ngồi xe lăn nhưng biết có tôi đến thăm, má rất vui, má bảo con gái út là bà Ngô Thị Lành đưa má ra ngoài để má gặp tôi. Tôi cầm bàn tay má mà lòng thấy thương má vô cùng, má nói đứt quảng, hụt hơi, yếu ớt, nhưng má vẫn còn khá minh mẫn, chậm rãi kể về quá khứ.
Hồi đó, hai vợ chồng má làm phu cạo mủ cho Pháp ở Phú Riềng, vì quá khổ nên vợ chồng má quyết định đưa các con về Lộc Ninh sinh sống, hai vợ chồng vẫn tiếp tục làm phu cạo mủ, mấy năm sau chồng má bệnh nặng qua đời, một mình má gồng gánh nuôi con. Vừa đi cạo vừa tiếp tế lương thực cho bộ đội ở trong rừng.
Má nói về thằng con trai lớn là Ngô Phúc Hưng, sinh năm 1947, đi bộ đội năm 17 tuổi, rồi biền biệt suốt mấy năm trời không nghe tin tức gì, về sau mới biết nó đã hy sinh năm 1968.
Người con gái kế là Ngô Thị Hột, sinh năm 1951, làm nghề lái xe mủ cho Pháp, một hôm đang lái xe mủ trên đường thì gặp bộ đội ta nên vứt xe bỏ chạy theo các anh bộ đội, từ đó cũng bặt vô âm tín cho đến một ngày có liên lạc báo, má mới biết nó làm cách mạng, mèng đéc ơi.! Tía ơi .! sao con tui nó liều mạng vậy trời, đến một hôm trên báo về nó đã hy sinh năm 1972.
Mẹ VNAH Trần Thị Nuôi và tác giả.
Thằng em kế nó tên là Ngô Văn Hiển, sinh năm 1957, đi bộ đội 1974, sau ngày đất nước giải phóng nó là quân tình nguyện CamPuChia hy sinh năm 1977. lòng má tan nát, mấy đứa con má chúng nó chết hết rồi còn đâu, má suy sụp từ lần này đến lần khác không còn nước mắt để khóc các con mình.
“Nước mắt mẹ không còn/ để khóc những đứa con/ lần lượt ra đi đi mãi mãi”, “Xuân Hồng”.
Hiện người con gái đầu của má là bà Ngô Thị Nhuận đã 80 tuổi, bà Nhuận bị bệnh thần kinh không có chồng con, người con gái út là bà Ngô Thị Lành, 64 tuổi, hiện bà Lành là người trực tiếp nuôi dưỡng và chăm sóc má và chị của mình trong ngôi nhà tình nghĩa.
Má kể tiếp, lúc đó các con má còn nhỏ, má tay dắt tay bồng rau cháo nuôi con, vừa chịu roi vọt của thằng Pháp mỗi khi mình làm không vừa ý nó, hoặc nó nghi ngờ mình liên quan đến Cộng sản.
Chúng thường đến nhà má dò xét khảo tra – các con của bà làm gì ở đâu.?. chúng đánh má tơi tả vì một câu nói tôi không biết gì cả, các con tôi đi làm ăn xa.!.
Lúc này má vừa cạo mủ vừa tiếp tế lương thực cho bộ đội, trong nhà má lúc này như một cơ sở bí mật, đến năm 1972 khi Lộc Ninh giải phóng thì trong nhà má rộn ràng những bước chân của bộ đội, y bác sĩ và cả phóng viên báo chí. Có những bữa ăn cả nồi cơm 5, 7 ký gạo, có người không biết, hỏi ai ăn mà má nấu nhiều dậy.
Không những má một lòng một dạ theo cách mạng từ khi còn sống dưới sự thống trị của thằng Pháp, má còn động viên các con mình đi kháng chiến.
Chồng má mất sớm, má một mình nuôi các con khôn lớn. Má còn là người mẹ bí mật nuôi quân, giấu quân và nắm tình hình báo cho cơ sở cách mạng những tin tức quan trọng.
Chiến tranh ác liệt một mất, một còn lúc bấy giờ Lộc Ninh là nơi chiến tranh vô cùng tàn khốc. cho đến hôm nay hơn 9 nghìn liệt sĩ tại Lộc Ninh vẫn chưa tìm thấy hài cốt.
Và rồi các con má lần lượt hy sinh, cứ nỗi đau này chồng lên nỗi đau khác, lòng má quặn thắt có khi tưởng chừng như không sống nỗi.
Nguyễn Nhị
