NGƯỜI CHỈ HUY MƯU LƯỢC – TÀI GIỎI TRÊN CHIẾN TRƯỜNG TÂY NGUYÊN (B3)
Thiếu tướng Hồ Đệ, tên khai sinh: Hồ Quang Chính (SN 2/2/1926), quê quán: Xã Hùng Tiến, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An; từ trần ngày 12/5/2007.
Tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1945, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồng chí đã trải qua nhiều cương vị lãnh đạo, chỉ huy trong Quân đội.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đồng chí có 7 năm chiến đấu trên chiến trường Tây Nguyên; đảm nhiệm các chức vụ: Trung đoàn trưởng Trung đoàn 66, Sư đoàn phó Sư đoàn 10, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 10, Tham mưu phó Mặt trận Tây Nguyên (B3), Tham mưu trưởng Quân đoàn 3. Đồng chí đã trực tiếp chỉ huy đơn vị chiến đấu giành thắng lợi trong nhiều trận đánh, chiến dịch, tiêu biểu là:
Từ cuối tháng 10/1969 đến năm 1971 trên cương vị là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 66; với tác phong chỉ huy sâu sát, tài tình trong việc sử dụng lực lượng và bố trí hỏa lực, vận dụng linh hoạt các hình thức chiến thuật, nắm chắc thời cơ đồng chí đã chỉ huy đơn vị chiến đấu giành thắng lợi trong nhiều trận đánh: Tiêu diệt 1 tiểu đoàn biệt kích hỗn hợp (Mỹ – Ngụy) trong công sự vững chắc tại căn cứ Ka Te ở BuPrăng – Đức Lập; vận dụng có hiệu quả chiên thuật “vận động bao vây tiến công liên tục” chỉ huy đơn vị giành thắng lợi trong Chiến dịch Đăk Siêng; tiêu diệt gọn 1 tiểu đoàn và 2 tiểu đoàn khác của địch.
Thiếu tướng Hồ Đệ
Tiếp đến, đồng chí đã chỉ huy Trung đoàn tiến công địch ở Ngọc Rinh Rua, không những tiêu diệt gọn địch ở ngoài cặn cứ mà còn đánh giỏi địch trong tuyến phòng ngự vững chắc giành thắng lợi.
Năm 1972, trên cương vị Phó Tư lệnh Mặt trận cánh Đông, đồng chí Hồ Đệ đã cùng với Tư lệnh Nguyễn Mạnh Quân, Chính ủy Đặng Vũ Hiệp chỉ huy Mặt trận cánh Đông thực hiện chủ trương của Đảng “Tiêu diệt địch, giải phóng Đắk Tô – Tân Cảnh”, căn cứ quân sự mạnh nhất của địch ở Bắc Tây nguyên. Đây là trận đánh tiêu diệt Sư đoàn địch đầu tiên trên chiến trường Tây Nguyên, giải phóng một vùng rộng lớn ở phía bắc tỉnh Kon Tum, làm cho quân địch ở Tây Nguyên lúc đó vô cùng hoảng sợ.
Trong trận chiến đấu tiến công cứ điểm Plei Kần (10/1972), trên cương vị Tư lệnh phó Sư đoàn đồng chí đã tham mưu, đề xuất với Đảng ủy – Bộ Tư lệnh nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo, xây dựng quyết tâm chiến đấu, chỉ huy đơn vị đánh địch tái chiếm Đắk Tô – Tân Cảnh; kiên quyết chỉ huy đánh thắng địch ngay từ trận đầu.
Trong Chiến dịch Tây Nguyên (04/3 đến 03/4/1975), trên cương vị Sư đoàn trưởng Sư đoàn 10, đồng chí Hồ Đệ đã chỉ huy đơn vị đánh một số trận rất tiêu biểu, giành thắng lợi lớn như: Trận Đức Lập, căn cứ Núi Lửa, thị xã Buôn Ma Thuột… Sư đoàn đã loại khỏi vòng chiến đấu Sư đoàn 23 ngụy, Trung đoàn 40 (Sư đoàn 22), lữ đoàn 3 dù, liên đoàn 21 biệt động quân, 7 liên đoàn bảo an, 7 tiểu đoàn pháo binh, 2 chi đoàn xe thiết giáp, thu 10.000 súng các loại (có 47 pháo lớn) và hàng chục nghìn quả đạn pháo; thu 307 xe ô tô và toàn bộ cơ sở vật chất, kỹ thuật, phương tiện chiến tranh ở thành phố Nha Trang, quân cảng Cam Ranh và ở các căn cứ địch mà Sư đoàn đánh chiếm.
Trên cương vị Tham mưu trưởng Quân đoàn 3, đồng chí Hồ Đệ cùng với Bộ Tư lệnh chỉ huy giành thắng lợi trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Ghi nhận thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 23/1/2025, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký quyết định truy tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” cho đồng chí Hồ Đệ.
Nguyễn Đức Hải
